Home / Spelregels Spelregels

Zo speel je sjoelen

Sjoelen is in twee minuten uitgelegd en in twintig jaar niet uitgespeeld. Dit zijn de regels zoals de Algemene Nederlandse Sjoelbond (ANS) ze in het spelreglement heeft vastgelegd, met daarnaast de huisregels die je thuis overal tegenkomt.

Een leerling schuift een schijf over een sjoelbak in een klaslokaal

Het doel

Je schuift dertig houten schijven vanaf het begin van de bak naar de vier poorten aan het eind. Achter elke poort ligt een vak met een waarde: van links naar rechts 2, 3, 4 en 1. Wie na drie onderbeurten de meeste punten heeft, wint.

Een beurt in drie stappen

  1. Eerste onderbeurt. Je speelt alle dertig schijven. Wat in een vak ligt, blijft liggen.
  2. Tweede onderbeurt. Je verzamelt de schijven die niet in een vak zijn gekomen en speelt die opnieuw.
  3. Derde onderbeurt. Nog een keer hetzelfde met wat er overblijft. Daarna tel je de punten.

Bij wedstrijden telt de jury na elke onderbeurt. Thuis tel je meestal pas aan het eind. Hoe je telt, staat op de pagina puntentelling.

Wanneer telt een schijf

Een schijf is in het spel zodra hij de streep bij de afzetbalk helemaal voorbij is. Een schijf ligt in een vak als hij de voorkant van de poortenbalk helemaal is gepasseerd. Een schijf die half in de poort blijft hangen, telt niet en gaat mee naar de volgende onderbeurt.

Raakt een schijf een andere schijf, dan geldt hij als gespeeld. Blijft een schijf op de rand of buiten een vak liggen, dan legt de jury hem terug voor de volgende onderbeurt.

Wat je niet mag

  • Je blijft altijd achter de bak. Zittend of staand mag allebei.
  • Je mag de bak tijdens het spel niet poetsen en geen glijmiddel gebruiken.
  • De bak ligt waterpas en de afzetbalk ligt gelijk met het begin van de tafel.

Huisregels die niet in het reglement staan

Bijna elk gezin heeft eigen regels. Twee komen zo vaak voor dat veel mensen denken dat ze officieel zijn:

De bokLigt een schijf geheel of gedeeltelijk op een andere schijf, dan heet dat een bok. Thuis mag die schijf vaak niet opnieuw gespeeld worden. In het ANS-reglement komt het woord niet voor.
De wijsvingerBlijft een schijf in de poortopening hangen, dan schuif je met één wijsvinger langs de poorten. Schuift hij alsnog in het vak, dan telt hij. Ook dit is een huisregel; officieel telt alleen een schijf die de poortenbalk helemaal voorbij is.

Spreek huisregels af voordat je begint. Dat scheelt discussie bij de derde onderbeurt.

Het officiële reglement

De ANS publiceert het volledige spelreglement als pdf. De huidige versie is 2025.10. Je vindt hem op sjoelsport.nl. Een korte samenvatting om te printen staat bij Heemskerk als samenvatting van de spelregels (pdf), vrij te printen en te delen.